Αυτιστικά Παιδιά ή Παιδιά με Χαρίσματα;

Ο αυτισμός είναι μια γνωστή διαταραχή της ανάπτυξης, με ποσοστό εμφάνισης 1 στα
166 παιδιά. Η κυριολεκτική σημασία της έννοιας «αυτισμός» προέρχεται από την
ελληνική λέξη «εαυτός» και δηλώνει τη στροφή του παιδιού προς «απομόνωση» με τον
εαυτό του.
Σήμερα ο όρος «διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή (ΔΑΔ)» χρησιμοποιείται ως συνώνυμο
του όρου αυτισμός και θεωρείται πιο κατάλληλος για την περιγραφή της συγκεκριμένης
κατάστασης.

Ειδικότερα τα αυτιστικά παιδιά αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα στα διάφορα
στάδια εξέλιξής τους. Η κλινική τους εικόνα μπορεί να ποικίλλει από άτομο σε άτομο,
καθώς η απόκλισή τους από το φυσιολογικό εξαρτάται από παράγοντες όπως η ηλικία
και η πνευματική ανάπτυξη του εκάστοτε παιδιού.

Οι τρεις πιο σημαντικοί τομείς που τα αυτιστικά παιδιά παρουσιάζουν σημαντικές
δυσκολίες είναι:
α) η επικοινωνία,
β) οι αμοιβαίες κοινωνικές συναλλαγές και
γ) η φαντασία.

Συγκεκριμένα, στον τομέα της επικοινωνίας η συμπεριφορά τους ποικίλλει
αξιοσημείωτα λόγω της διαφορετικής πνευματικής τους ανάπτυξης και της ηλικίας τους.

Υπάρχουν παιδιά που δεν μιλάνε καθόλου και που δεν ξέρουν πώς να επικοινωνήσουν,
άλλα που απλώς αναφέρουν κάποιες διάσπαρτες λέξεις και άλλα που μιλούν και λένε
ολόκληρες προτάσεις χωρίς όμως να κατανοούν την έννοια και τη σημασία όσων έχουν
πει.

Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα παιδιά με σύνδρομο Asperger. Τα παιδιά αυτά
αναπτύσσουν σχετικά καλά τον γλωσσικό κώδικα και μπορούν να επικοινωνήσουν με
τους άλλους, αλλά η συμπεριφορά τους γίνεται συνήθως προβληματική όταν
προσεγγίζουν τους ανθρώπους με σκοπό την κοινωνική επαφή.

Στον τομέα των κοινωνικών συναλλαγών τα αυτιστικά παιδιά αντιμετωπίζουν κι εκεί
σημαντικά προβλήματα. Συγκεκριμένα, δείχνουν αδυναμία να συγκεντρωθούν και να
εστιάσουν την προσοχή τους στα μάτια του άλλου όταν μιλάνε, ενώ ταυτόχρονα
παρουσιάζουν πολλά προβλήματα μίμησης.

Αυτό σημαίνει ότι δυσκολεύονται να μιμηθούν συμπεριφορές, εκφράσεις ή χειρονομίες
άλλων προσώπων, γεγονός που τους δημιουργεί προβλήματα δημιουργίας φιλικών ή
άλλων κοινωνικών σχέσεων. Η δυσκολία να εκφράσουν τις σκέψεις και τα
συναισθήματά τους και γενικά να συνδυάσουν ήχους, εικόνες ή ακόμα και χειρονομίες ή
εκφράσεις προσώπου με συναισθήματα και σκέψεις είναι ιδιαιτέρως εμφανής σ’ αυτά τα
παιδιά.

Τέλος, ένας εξίσου σημαντικός τομέας που παρουσιάζεται ως αδύναμος είναι ο τομέας
της φαντασίας. Αυτό σημαίνει ότι τα αυτιστικά παιδιά εμφανίζουν ελλιπές έως καθόλου
ενδιαφέρον για το συμβολικό παιχνίδι. Το παιχνίδι τους και γενικά οι δραστηριότητές
τους αποτελούνται συνήθως από στερεότυπες κινήσεις, δηλαδή ασχολούνται συνεχώς
και με μανία με ένα συγκεκριμένο αντικείμενο. Τέλος, αν κάποιος τύχει να προσπαθήσει
να τα διακόψει ή να συμμετάσχει μαζί τους, αυτά αντιδρούν βίαια και παρορμητικά.

Γενικά, τα παιδιά με αυτισμό έχουν διαφορετική κατανόηση και αντίληψη για τον
πραγματικό κόσμο, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τον δικό τους φτιαχτό κόσμο. Γι’
αυτόν τον λόγο και η αντίδραση- συμπεριφορά τους είναι εντελώς διαφορετική από τα
παιδιά της ηλικίας τους με το ίδιο επίπεδο νοημοσύνης.

Συνοπτικά, θα αναφέρουμε ότι οι λόγοι που γεννιέται ένα παιδί αυτιστικό είναι ως επί το
πλείστον βιολογικοί/γενετικοί και σχετίζονται με κάποιες βλάβες/αλλοιώσεις στους
εγκεφαλικούς ιστούς των παιδιών αυτών.

[Σημείωση: Αυτή η άποψη περί "βλάβης/αλλοίωσης" του εγκεφάλου, έχει αρχίζει να
αλλάζει τα τελευταία χρόνια παγκοσμίως, και έχει αντικατασταθεί με μια  
βιολογική/νευρολογική άποψη που δεν θεωρεί τον Αυτισμό βλάβη αλλά μια  
"διαφορετικότητα" του ανθρώπινου είδους (neurodiversity)]

Η αξιολόγηση των αυτιστικών παιδιών γίνεται σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια της
Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (ΑΡΑ, 1994) και είναι μια διαδικασία εξαιρετικά
δύσκολη, αφού πρέπει πρώτα απ’ όλα να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο ύπαρξης άλλης
αναπτυξιακής διαταραχής ή σχιζοφρένειας.

Επειδή ο αυτισμός δεν είναι μια κατάσταση που θεραπεύεται, στόχος των εκπαιδευτικών
είναι ένα αυτιστικό παιδί να ζει σ’ αυτή την κατάσταση με όση περισσότερη αυτονομία.
Γνωστές μέθοδοι παρέμβασης θεωρούνται το ΑΒΑ (Applied Behavior Analysis) και το
TEACCH (Πανεπιστήμιο North Carolina), που αποσκοπούν στη βελτίωση των
συνθηκών ζωής του αυτιστικού παιδιού και της οικογένειάς του.

Κλείνοντας θα ήθελα να αναφέρω ότι τα παιδιά με αυτισμό έχουν τη δική τους
προσωπική ταυτότητα, όπως όλα τα άλλα παιδιά. Το γεγονός ότι αντιμετωπίζουν
δυσκολίες σε πολλούς τομείς της ανάπτυξης δεν σημαίνει ότι αυτά τα παιδιά δεν έχουν
ιδιαίτερα χαρίσματα ή ταλέντα.

Μάλιστα, το ενδιαφέρον τους για μία δραστηριότητα μπορεί να κρατήσει έως και
χρόνια, γι’ αυτό και συχνά συναντάμε παιδιά με ιδιαίτερα καλλιτεχνικά χαρίσματα σε
τομείς όπως η ζωγραφική, η γλυπτική ή η φωτογραφική μνήμη, που μπορεί ακόμα και
να ξεπερνούν σε επίδοση παιδιά της ίδιας ηλικίας. Μερικοί διάσημοι αυτιστικοί είναι ο
Alonzo Clemons (Αμερικανός γλύπτης πηλού) και ο Henriett Seth (Ούγγρος ποιητής και
συγγραφέας).

Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΡΙΤΣΕΛΗ, ειδική παιδαγωγός-φιλόλογος, μεταπτυχιακές σπουδές
στην Ειδική Αγωγή στο Πανεπιστήμιο του Λιντς της Αγγλίας (ΜΑ in Special Educational
Needs, University of Leeds, UK), ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 16/09/2008

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στον ιστοχώρο disabled.gr
Μπορείτε να βρείτε ανάλογα κείμενα στην διεύθυνση
www.disabled.gr
Επιστροφή
ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ
SPERGER καιΥΛΑ
ΥΤΙΣΤΙΚΟΙ


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΑΥΤΙΣΤΙΚΩΝ ASPERGER ΚΑΙ ΥΛΑ
Email
info@aspergerhellas.org
Α