Πώς θα Ήθελε ένας Αυτιστικός να είναι ο
Ιδανικός Δάσκαλος στο Σχολείο;

Κατ’ αρχάς, προσωπικά, ΔΕΝ πιστεύω ότι ένα αυτιστικό παιδί μπορεί να λάβει την
εκπαίδευση που του αξίζει και έχει ανάγκη ποιοτικά και ποσοτικά βάσει των διαφορών
και ικανοτήτων του σαν αυτιστικός, από ένα τωρινό σχολείο. Το υπάρχον σχολείο, έστω
και ειδικό σχολείο, είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα και τα σταθμά που αποτελούν
οι ανάγκες και οι ικανότητες ενός μη-αυτιστικού (νευροτυπικού) παιδιού.

Αυτό σημαίνει ότι ένα αυτιστικό παιδί αδικείται και εκπαιδεύεται με ένα ελλειματικό
τρόπο, γεγονός που έχει σαν αποτελέσμα να μειονεκτεί και στην υπόλοιπη ζωή του. Το
αυτιστικό παιδί έχει ανάγκη ενός σχολείου που να είναι κομμένο και ραμμένο στις δικές
του ικανότητες και ανάγκες.

Μέχρι που να δημιουργηθεί (άν κάποτε...) ένα τέτοιο σχολείο, ένας δάσκαλος, θα πρέπει
να λάβει υπόψη ορισμένα βασικά στοιχεία σχετικά με τον αυτιστικό μαθητή του:

1. Τον διαφορετικό τρόπο σκέψης, παρατήρησης και κατανόησης του κόσμου γύρω του
με αποκορύφωση τις διαφορές του λόγου και της μάθησης, των συναισθημάτων, της
φιλίας, και της σεξουαλικότητας.

2. Τη διαφορετική εξωτερίκευση αυτού του ιδιαίτερου τρόπου σκέψης, που μοιάζει με
συμπεριφορά αλλοπρόσαλη και παράλογη για τα νευροτυπικά δεδομένα

3. Τον διαφορετικό τρόπο εσωτερικής παραγωγής, αντιμετώπισης, και εξωτερίκευσης
του άγχους και του φόβου.

Ο διαφορετικός τρόπος σκέψης

Ένα παιδί με αυτισμό χρειάζεται διαφορετικό τρόπο εξήγησης, διότι το μυαλό του δεν
κάνει τις συνδέσεις κοινής λογικής, και αυτό σημαίνει ότι αν κάτι είναι αυτονόητο για
όλα τα άλλα παιδιά ΔΕΝ θα είναι για το αυτιστικό παιδί, με αποτέλεσμα να χάνει τον
ειρμό της παράδοσης του μαθήματος και να βαριέται. Για να του είναι το μάθημα
ενδιφέρον και να θέλει να το παρακολουθήσει, πρέπει να μπορεί να συνδέσει τις νέες
πληροφορίες που λαμβάνει μέσα απο την παράδοση, με αυτά που ήδη ξέρει.

Πολλές φορές όμως, αυτά που λέει ο δάσκαλος στην παράδοση, και κυρίως ο τρόπος
που τα λέει, είναι βασισμένα στον μη-αυτιστικό τρόπο σκέψης με αποτέλεσμα ο
αυτιστικός μαθητής να κατανοεί ας πούμε για παράδειγμα ότι κάτι γίνεται, αλλά να μην
κατανοεί γιατί γίνεται.  Άμα δεν καταλάβει το γιατί, δεν θα θέλει να κάνει την όποια
εργασία, και θα αρχίσει να κάνει ό,τι μπορεί για να καλύψει την αμηχανία του. Ένας
εύκολος τρόπος είναι να κάνει κάτι, ώστε η προσοχή του δασκάλου και της υπόλοιπης
τάξης να πάει σε κάτι άλλο από αυτό που πρέπει να γίνει, έτσι ώστε να διακοπεί το
μάθημα!

Χωρίς να το κάνει συνειδητά το παιδί, το σκεπτικό του είναι «άμα εγώ δεν καταλαβαίνω
τι γίνεται και γιατί γίνεται, θέλω να κάνω/κανουμε κάτι άλλο που το κατανοώ και έτσι
δεν βαριέμαι», διότι η πρωταρχική αναγκη του είναι αυτο που κάνει να έχει ένα νόημα.
Το νόημα αυτό είναι μιά πνευματική επιβράβευση
= μαθαίνω κάτι που το αισθάνομαι
σαν χρήσιμο, και έτσι δεν σπαταλάω ασκοπα τον χρόνο και την ενέργειά μου. Το να
βλέπει ο δάσκαλος νόημα στην παράδοση που γίνεται, δεν σημαίνει τίποτα για το
αυτιστικό παιδί, πρέπει
το ίδιο να βρεί νόημα μέσα απο την δική του λογική σκέψη.

Για το βοηθήσει ο δάσκαλος να κάνει τις συνδέσεις που χρειάζεται, και να βρει νόημα και
έτσι να κάνει την άσκηση στην τάξη με όρεξη και ενδιαφέρον, πρέπει να δώσει μιά
ολοκληρωμένη εικόνα στον αυτιστικό μαθητή. Ποιός ο τελικός σκοπός, ποιά μέσα
(παραδείγματα ασκήσεων) θα γίνουν, και πόση ώρα θα διαρκέσουν. Παραδειγμα:

"Σήμερα μάθουμε να λύνουμε πράξεις αριθμητικής με πρόσθεση και αφαίρεση. Θα σας
δείξω εγώ πρώτα στον πίνακα πως να το κάνετε. Μετά θα σας δείξω με ασκήσεις που θα
λύσουμε όλοι μαζί και εγώ θα τις γράφω στον πίνακα. Μετά θα σας δώσω ασκήσεις να
δοκιμάσετε μόνοι σας να λύσετε στο τετράδιο σας και όποιος έχει δυσκολία θα σηκώνει
το χέρι να τον βοηθήσω άμα κάτι δεν το θυμάται ή δεν το έχει καταλάβει. Στο τέλος θα
σας δώσω ασκήσεις να τις κάνετε μόνοι σας στο σπίτι."

Αυτή η απλή εξήγηση, έδωσε στο αυτιστικό παιδί την ολοκληρωμένη εικόνα για τα
στάδια εξέληξης αυτού που είναι να γίνει και τι το ίδιο θα πρέπει να κάνει, και έτσι δεν θα
νοιώσει άγχος εφ' όσον θα ξέρει τι και πιό είναι το επόμενο βήμα. Δηλαδή, άμα απλώς
κοιτάει όταν του δείχνει ο δάσκαλος την ασκηση στον πίνακα, δεν θα αγχωθεί
νομίζοντας ότι πρέπει να τα θυμηθεί όλα απο την πρώτη φορά, αλλά θα ξέρει ότι έχει την
δυνατότητα να ζητήσει βοήθεια άμα δεν θυμάτε κάτι.

Μην ξεχνάτε λοιπόν ότι για ένα αυτιστικό παιδί δεν είναι αυτονόητο το ότι μπορεί να
ζητήσει βοήθεια, ούτε το ότι του επιτρέπεται να μην θυμάται κατι, ή κάνει λάθος. Άμα
λοιπόν δεν ξέρει ότι έχει όλες αυτές τις δυνατότητες θα αγχωθεί νομίζοντας ότι πρέπει να
τα συγκρατήσει και να τα θυμάται όλα με την μιά!

Τη διαφορετική εξωτερίκευση

Το αυτιστικό παιδί έχει ένα πολύ διαφορετικό τρόπο εξωτερίκευσης του τρόπου σκέψης.
Επειδή δεν κάνει τις αυτονόητες συνδέσεις, θα κάνει ερωτήσεις για να δημιουργήσει
μέσα στο μυαλό του κάποιες συνδέσεις. Όμως οι ερωτήσεις του μπορεί να εκνευρίσουν
τον δάσκαλο μιά και η απάντησή τους θα μοιάζει στον ίδιο τον δάσκαλο σαν κάτι το
αυτονόητο -ενώ δεν είναι αυτονόητο για το αυτιστικό παιδί, με αποτέλεσμα είτε ο
δάσκαλος είτε τα παιδιά να το κοροϊδέψουν ή να το περιγελάσουν. Αυτό θα κάνει το
αυτιστικό παιδι να πάψει να κάνει ερωτήσεις, να μην καταλαβαίνει το μάθημα και να
μένει πολύ πίσω.

Όσο πίσω και να μένει δεν θα τολμήσει να ξαναρωτήσει, με τον φόβο ότι θα γίνει και
πάλι επίκεντρο κοροϊδίας Το αυτιστικό παιδί έχει ένα πολύ διαφορετικό τρόπο
εξωτερίκευσης του τρόπου σκέψης.

Άν οι ερωτήσεις του λοιπόν δεν φέρουν την απάντηση ή "σύνδεση" που χρειάζεται, θα
νοιώσει μεγάλη αμηχανία και ντροπή. Η ντροπή είναι για ένα αυτιστικό παιδί ή ενήλικα,
ένα πολύ ευαίσθητο σημείο.

Αν δημιουργηθεί αίσθημα ντροπής, το αυτιστικό παιδί θα πάψει να κάνει ερωτήσεις, και
θα αρχίσει να μη νοιώθει ενδιαφέρον για το μάθημα και γενικότερα για το σχολείο με
αποτέλεσμα να αρνηθεί να συμμετέχει, ή να συμμετέχει με ένα αίσθημα εξαναγκασμού.
Αυτό σημαίνει φυσικά ότι η όλη του εκπαίδευση του θα χάση την ευεργετική επίρροια
που θα μπορούσε να είχε αν το παιδί ένοιωθε πως οι ανάγκες του, ως προς την
κατανόηση των συναισθημάτων του γίνονταν σεβαστές.

Το αυτιστικό παιδί ενστικτωδώς αντικαθρεπτίζει, ότι βλέπει και αισθάνεται απο την
συμπεριφορά των αλλων γύρο του. Αμα βλέπει και νοιώθει να αδιαφορούν οι άλλοι για
κάτι που είναι σε αυτό το ίδιο βασικό, και το περιγελούν, τότε θα αδιαφορήσει και αυτό
με την σειρά του για ό,τι οι άλλοι βλέπουν σαν βασικό.

Τον διαφορετικό τρόπο εσωτερικής παραγωγής, και εξωτερίκευσης
του άγχους/φόβου

Το αυτιστικό παιδί όταν είναι κουρασμένο πνευματικά θα γίνει υπερκινητικό και
υπερομιλητικό. Δεν θα μπορεί να κάτσει στην ίδια θέση, θα θέλει να σηκωθεί και να
πηγαινοέρχεται, θα παρακινεί και τα άλλα παιδιά σε σκανταλιές, θα έχει διάφορα ‘τικ,’
θα φωνάζει, θα βρίζει ή θα κλαίει, θα χτυπάει τα άλλα παιδιά, ή και τον ίδιο του τον
εαυτό.

Ένα αυτιστικό παιδί κουράζεται πιο έυκολα από ένα νευροτυπικό παιδί, διότι κάνει μια
τεράστια προσπάθεια μέσα στο μυαλό του να ανταποκριθεί στις ανάγκες της
νευροτυπικής σχολικής τάξης. Αυτό συμβαίνει, διότι η επικοινωνία γίνεται μέσω του
λόγου και των λέξεων είναι για ένα αυτιστικό παιδί είναι πολύ δύσκολη.

Η δυσκολία βασίζεται στο ότι το αυτιστικό μυαλό σκέπτεται με εικόνες και για να
επικοινωνήσει με τον λόγο και την ομιλία πρέπει να κάνει, να μεταφράσει, την εικόνα
που βλέπει μέσα στο μυαλό του σε λέξεις. Πολλά παιδιά το καταφέρνουν αλλά με πολλή
δυσκολία και η ομιλία τους βγαίνει τεμαχισμένη σε ασύνδετα και, πολλές φορές,
ακατανόητα μέρη, προτάσεις χωρίς κάποιο ειρμό, διότι απλά το μυαλό μεταφράζει
κομματάκι-κομματάκι μια τρισδιάστατη εικόνα που βλέπει, παρά μια σκέψη δομημένη
από λέξεις.

Άλλα παιδιά δεν καταφέρνουν να μεταγράσουν την εικόνα σε λέξεις και δεν μιλάνε παρά
μόνο με φράσεις που έχουν ήδη καταγράψει στην μνήμη τους ατόφιες όπως τις άκουσε,
που είναι προτάσεις από αγαπημένες τους ταινίες ή κινούμενα σχέδια. Αυτό ονομάζεται
ηχολαλία, και δεν θεωρήται ομιλία, ενώ ουσιαστικά είναι μια προσπάθεια λεκτικής
επικοινωνίας αλλά όχι όπως οι μη-αυτιστικοί εννοούν ή επιθυμούν την επικοινωνία μέσω
του λόγου.

Τέλος, άλλα παιδιά δεν μιλάνε καθόλου μιά και το βρήσκουν πολύ δύσκολο να βρούν τις
σωστές λέξεις να μεταφράσουν αυτό που βλέπουν μεσα στο μυαλό τους.
Επιστροφή
ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ
ΥΤΙΣΤΙΚΟΙ
Α
SPERGER καιΥΛΑ


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΑΥΤΙΣΤΙΚΩΝ ASPERGER ΚΑΙ ΥΛΑ
Email
info@aspergerhellas.org