Ορισμός της Αναπηρίας κατά την Παγκόσμια
Οργάνωση Υγείας  και το Κοινωνικό Μοντέλο

ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

Ο ορισμός ή καλύτερα η περιγραφή του φαινομένου της αναπηρίας συχνά προκαλεί
σύγχυση από τη διαφορετική χρήση ορολογιών. Οι αμφιβολίες ξεκινούν από την
έλλειψη μιας καθολικά εφαρμόσιμης αρχής ή αναφοράς, με βάση την οποία να
καθίσταται εφικτή η αξιολόγησή της. Η πολυπλοκότητα και ο δυναμισμός του
φαινομένου είναι γεγονός. Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν στο ότι η αναπηρία:

◊ Είναι μια κατάσταση που είτε υπάρχει εκ γενετής, είτε είναι επίκτητη,
◊ Είναι μια λειτουργική βλάβη, που δυσκολεύει ουσιαστικά τη ζωή του αναπήρου,
◊ Είναι συνέπεια βλάβης, των λειτουργιών ή της ανάπτυξης, ή τραυματικών επιδράσεων
των συστημάτων στάσης ή κίνησης,
◊ Ο κοινωνικός περίγυρος αντιδρά αρνητικά στην εμφάνιση του ανθρώπου που
βρίσκεται σε συνθήκες αναπηρίας.


ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΓΕΙΑΣ

Επί του παρόντος υπάρχουν δύο βασικά “ανταγωνιστικά” πλαίσια αντίληψης και
ανάλυσης της αναπηρίας, σχεδιασμένα από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ).
Το αρχικό ICIDH (International Classification of Impairments, Disabilities and
Handicaps) και το πιο πρόσφατο ICIDH – 2 (International Classification of
Impairments, Activities and Participation).
Με βάση την πρώτη ταξινόμηση (ICIDH) η αναπηρία αποτελείται από τρία ξεχωριστά,
αλλά αλληλοσυνδεόμενα μέρη, τα οποία ορίζονται ως εξής:

→ Βλάβη (impairment) = οποιαδήποτε απώλεια ή ανωμαλία ψυχολογικής,
φυσιολογικής ή ανατομικής δομής ή λειτουργίας.
→ Αναπηρία (disability) = Οποιοσδήποτε περιορισμός ή έλλειψη (που προκύπτει από
μια βλάβη) ικανότητος προς εκτέλεση μιας δραστηριότητας κατά τον τρόπο ή μέσα στο
φάσμα δραστηριοτήτων που θεωρείται ομαλό για ένα ανθρώπινο ων.
→ Μειονεξία (handicap) = Ένα μειονέκτημα για ένα δεδομένο άτομο, που προκύπτει
από μια βλάβη ή αναπηρία, που περιορίζει ή εμποδίζει την εκπλήρωση ενός ρόλου που
είναι ομαλός (ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και κοινωνικούς και πολιτιστικούς
παράγοντες) για το άτομο αυτό.

Αναφορικά με το δεύτερο πλαίσιο αναφοράς (ICIDH – 2), σχεδιάστηκε από την ΠΟΥ
σε μια προσπάθεια να βελτιώσει το πρώτο σύστημα, ανταποκρινόμενο σε κριτικές που
είχε αρχικά δεχτεί και λαμβάνοντας υπόψη τις εμπειρίες που αποκτήθηκαν από την
χρήση του πρώτου.

Στα πλαίσια επομένως αυτού, η αναπηρία αποτελεί έναν ευρύτερο όρο, που καλύπτει
τρις επιμέρους διαστάσεις του:

→ Σωματικές δομές και λειτουργίες = η διάσταση του σώματος συνδέεται με μια βλάβη
ή με μια απώλεια ή ανωμαλία της σωματικής δομής ή με μια φυσιολογική ή ψυχολογική
λειτουργία π.χ. απώλεια νεφρού.
→ Ατομικές Δραστηριότητες = η δραστηριότητα είναι η φύση και η έκταση της
λειτουργικότητας σε ατομικό επίπεδο. Οι δραστηριότητες μπορούν να μειωθούν στη
φύση τους, στη διάρκεια ή στην ποιότητά τους, π.χ. αυτοεξυπηρέτηση, διατηρώντας την
εργασία.
→ Συμμετοχή στην κοινωνία = αναφέρεται στη φύση και στην έκταση της συμμετοχής
του ατόμου σε καθημερινές καταστάσεις που έχουν σχέση με δραστηριότητες και άλλους
παράγοντες. Η συμμετοχή είναι δυνατό να περιοριστεί στη φύση της, στη διάρκεια και
στην ποιότητά της, π.χ. συμμετοχή σε δραστηριότητες της κοινότητας, όπου ζει το
άτομο, απόκτηση άδειας οδήγησης, κλπ.


ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ – ΠΕΡΙΒΑΝΤΟΛΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ:

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

Το εν λόγω μοντέλο δίνει βαρύτητα στις επιπτώσεις των απαιτήσεων της κοινωνίας και
του περιβάλλοντος, αντιμετωπίζοντας την αναπηρία ως στίγμα μιας κοινωνικά
οριζόμενης ομάδας. Αντί να ψάχνει για προσωπικά χαρακτηριστικά του αναπήρου,
εστιάζεται κυρίως στην κοινότητα και την κοινωνία, στα πλαίσια της οποίας διαβιούν τα
άτομα. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στους άγραφους κανόνες, αξίες ή στερεότυπα,
παρά στην ανικανότητα του ατόμου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της κοινωνίας,
γεγονός που οδηγεί αναπόφευκτα στην αναπηρία.

Με άλλα λόγια, τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας προσδιορίζονται όχι από τη βλάβη ή
τον λειτουργικό περιορισμό, αλλά από το κοινωνικό περιβάλλον, που αποτυγχάνει να
προσαρμοστεί στις ανάγκες και προσδοκίες των πολιτών με αναπηρίες. Τονίζεται
ιδιαίτερα η δυναμική και η πολυπλοκότητα του φαινομένου, οι οποίες περιλαμβάνουν
το στίγμα, την προκατάληψη και τη διάκριση, στοιχεία δηλαδή τα οποία το βιοϊατρικό
μοντέλο αγνοεί ή απορρίπτει τελείως.

Διαβάστε εδώ το κείμενο απο το έγγραφο  
"Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ" της ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΛΕΠΙΔΑ
Επιστροφή
ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ
SPERGER καιΥΛΑ
ΥΤΙΣΤΙΚΟΙ
Α


ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΑΥΤΙΣΤΙΚΩΝ ASPERGER ΚΑΙ ΥΛΑ
Email
info@aspergerhellas.org